Wpływ kwasu chlorogenowego na zdrowie

Wpływ kwasu chlorogenowego na zdrowie

Związki polifenolowe cieszą się coraz większym zainteresowaniem konsumentów i wytwórców żywności. Według badań epidemiologicznych żywność bogata w polifenole wykazuje efekty prozdrowotne. Związki polifenolowe, zaraz obok tokoferoli, kwasu asparaginowego i karotenoidów, zabezpieczają ludzki organizm przed wolnymi rodnikami.  To właśnie polifenole dominują w diecie człowieka, a flawonoidy i fenolokwasy – dwie podstawowe grupy polifenoli – spożywane są w proporcji 2:1. Regularne picie kawy powoduje zwiększenie zawartości fenolokwasów. Udział przeciwutleniaczy w kawie wynosi bowiem aż 62%, podczas gdy w owocach i sokach owocowych zawartość tych związków jest równa 13%, a w herbacie 8%. [1]

Kwas chlorogenowy, nazywany inaczej kwasem kawoilochinowym, należący do fenolokwasów występuje w wielu owocach (jabłko, gruszka, brzoskwinia, morela, jeżyna, czarna porzeczka, czarna jagoda) i warzywach (ziemniaki, marchew, rzepa), a najwyższą jego zawartość stwierdzono w kawie. Przy czym zawartość kwasu chlorogenowego w surowym ziarnie jest około 120 razy wyższa niż w naparze kawowym. [1]

Metabolizm kwasu chlorogenowego stanowił przedmiot wielu badań i jest stosunkowo dobrze opisany. Po podaniu dożylnym, kwas chlorogenowy nie jest metabolizowany. Wchłaniany jest po podaniu doustnym, w postaci zhydrolizowanej do kwasu kawowego i chinowego w jelicie cienkim lub przez mikroflorę jelita grubego. W początkowych partiach przewodu pokarmowego kwas chlorogenowy przekształcony jest do kwasów 3-, 4- i 5-kawoilochinowych. W kwaśnym środowisku żołądka kwas chlorogenowy jest stabilny. W jelicie cienkim wchłania się około 1/3 ilości spożytego kwasu chlorogenowego. Pozostała część trafia do jelita grubego, gdzie jest metabolizowana przez bakterie, wytwarzające esterazę hydrolizującą ten związek. Kwas chlorogenowy przyczynia się do wzrostu szczepów bakterii uznanych za probiotyczne, stąd może być substancją o potencjalnym działaniu prebiotycznym. [1]

Część kwasu chlorogenowego, wchłaniana w jelicie cienkim wpływa na efekt biologiczny w układzie krwionośnym, zaś część metabolizowana w jelicie grubym oddziałuje w większości na ten właśnie organ. [1]

Jak kwas chlorogenowy wpływa na organizm?

Wśród właściwości związków fenolowych można wymienić działanie przeciwzapalne, przeciwgorączkowe, przeciwreumatyczne, przeciwbakteryjne, przeciwwirusowe, przeciwgrzybicze, przeciwrobacze, immunostymulujące, żółciopędne, żółciotwórcze i antyhepatotoksyczne. [2, 5] Kwas chlorogenowy wykazuje silne działanie na układ odpornościowy oraz wpływa na funkcjonowanie wątroby. [2, 3, 5]  Ma także zdolność do blokowania związków kancerogennych, powstających na skutek metabolizowania niektórych substancji rakotwórczych. [2, 4] Wykazano wysoką skuteczność kwasu chlorogenowego jako środka ochronnego komórek wątroby przeciwko skażeniom czterochlorkiem węgla oraz izotopami kobaltu i kadmu. Kwas chlorogenowy wykazuje również wysoką aktywność przeciwutleniającą, hamuje przemiany kwasu gamma-aminomasłowego (GABA) w ośrodkowym układzie nerwowym oraz hamuje zarówno inicjację jak i postęp chemicznie indukowanych nowotworów. [4] Bywa również stosowany jako środek przeciwko uszkodzeniom skóry, spowodowanych przez nadmierną ekspozycję na promieniowanie UV-A i UV-B. Zapobiega degradacji włókien kolagenowych. [3]

Bibliografia:

[1] G. Budryn, E. Nebesny. 2006. Fenolokwasy – ich właściwości, występowanie w surowcach roślinnych, wchłanianie i przemiany metaboliczne. Bromat. Chem. Toksykol. – XXXIX, 2: 103–110.

[2] P. Mróz, K. Wilczek, M. Żak, M. Zielińska-Pisklak. 2012. Chromatograficzne metody izolacji i identyfikacji fenolokwasów. Biul. Wydz. Farm. WUM, 6, 40-48.

[3] A. Parus. 2013. Przeciwutleniające i farmakologiczne właściwości kwasów fenolowych. Postępy Fitoterapii 1/2013: 48-53.

[4] U. Gawlik-Dziki. 2004. Fenolokwasy jako bioaktywne składniki żywności. Żywność. Nauka. Technologia. Jakość. 4(41): 29–40.

[5] D.V. Rodriguez de Sotillo, M. Hadley. 2002. Chlorogenic acid modifies plasma and liver concentrations of: cholesterol, triacylglycerol, and minerals in (fa/fa) Zucker rats. J Nutr Biochem. 13(12): 717-726.

www.penisa.pl www.leczenie-grzybicy.pl www.candida-albicans.org